Mieszkanie zapisane w testamencie a zachowek – co warto wiedzieć?
Dziedziczenie po bliskiej osobie często wiąże się z emocjami, ale również z koniecznością uregulowania kwestii prawnych. Jednym z najczęstszych problemów jest sytuacja, w której mieszkanie zostało zapisane w testamencie tylko jednej osobie, a pominięto pozostałych spadkobierców ustawowych. W takiej sytuacji mogą oni dochodzić swoich praw poprzez roszczenie o zachowek. Poniżej wyjaśniamy, czym jest zachowek, komu przysługuje i jak wygląda postępowanie, gdy w testamencie znajduje się mieszkanie.
Czym jest zachowek?
Zachowek to instytucja prawa spadkowego, której celem jest ochrona najbliższej rodziny spadkodawcy. Dzięki niemu osoby najbliższe zmarłemu – dzieci, małżonek oraz rodzice – mają zagwarantowaną część majątku, nawet jeśli zostali pominięci w testamencie.
Zachowek stanowi połowę wartości udziału, jaki dana osoba otrzymałaby w dziedziczeniu ustawowym. Jeśli spadkobierca jest trwale niezdolny do pracy lub jest małoletnim dzieckiem, zachowek wynosi 2/3 wartości udziału ustawowego.
Mieszkanie w testamencie a roszczenie o zachowek
Częstym przypadkiem jest sytuacja, gdy spadkodawca w testamencie zapisuje mieszkanie tylko jednemu z dzieci lub osobie spoza rodziny. Pozostali spadkobiercy ustawowi mogą wówczas domagać się zapłaty kwoty odpowiadającej wartości ich zachowku.
Przykład:
-
ojciec zostawił w testamencie mieszkanie warte 600 000 zł jednemu dziecku,
-
drugie dziecko zostało pominięte,
-
gdyby nie było testamentu, każde dziecko dziedziczyłoby po 300 000 zł,
-
zachowek wynosi połowę tej kwoty, czyli 150 000 zł – i tyle może dochodzić pominięte dziecko od spadkobiercy testamentowego.
Jak ustala się wartość zachowku?
Podstawą do wyliczenia zachowku jest tzw. substrat zachowku, czyli czysta wartość spadku powiększona o darowizny dokonane przez spadkodawcę. W przypadku mieszkania kluczowa jest jego wartość rynkowa ustalana na dzień orzekania o zachowku.
Oznacza to, że jeśli mieszkanie w momencie śmierci warte było mniej, a później jego cena wzrosła, roszczenie o zachowek będzie ustalane według aktualnej wartości.
Jak dochodzić zachowku?
Osoba uprawniona do zachowku może:
-
zażądać zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej od spadkobiercy,
-
ewentualnie negocjować polubownie z osobą, która otrzymała mieszkanie,
-
w razie braku porozumienia – złożyć pozew o zachowek do sądu.
Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu.
Zachowek a spory rodzinne
W praktyce sprawy o zachowek bardzo często wywołują konflikty w rodzinach. Osoba, która otrzymała mieszkanie, nie zawsze ma środki, aby spłacić rodzeństwo czy innych spadkobierców. W takich przypadkach sąd może np. ustalić spłaty ratalne albo w drodze ugody rozłożyć płatności w czasie.
Dlaczego warto skorzystać z pomocy prawnika?
Sprawy o zachowek są jednymi z bardziej skomplikowanych postępowań spadkowych. Kluczowe jest prawidłowe wyliczenie wartości zachowku, a także odpowiednia strategia procesowa. W tym zakresie ogromnym wsparciem będzie doświadczony prawnik spadkowy Olsztyn, który pomoże w:
-
analizie testamentu i możliwości dochodzenia roszczeń,
-
wycenie wartości mieszkania i substratu zachowku,
-
przygotowaniu pozwu i reprezentacji w sądzie,
-
negocjacjach ugodowych z innymi spadkobiercami.
Dobrze prowadzona sprawa pozwala uniknąć wieloletnich konfliktów i zwiększa szanse na szybkie zakończenie sporu.
Kancelaria Olsztyn – wsparcie w sprawach spadkowych
Jeśli mieszkasz w regionie Warmii i Mazur, warto skorzystać z usług specjalistów. Profesjonalna kancelaria Olsztyn zajmująca się prawem spadkowym pomoże nie tylko w sprawach o zachowek, ale także w kwestiach związanych z działem spadku, unieważnieniem testamentu czy darowiznami dokonanymi za życia spadkodawcy.
Podsumowanie
Mieszkanie zapisane w testamencie jednej osobie nie wyklucza roszczeń innych spadkobierców. Dzięki instytucji zachowku najbliższa rodzina spadkodawcy może dochodzić swojego udziału w spadku, niezależnie od treści testamentu. Jeśli rozważasz dochodzenie takich praw, skorzystaj z pomocy specjalisty – prawnik spadkowy Olsztyn oraz doświadczona kancelaria Olsztyn to gwarancja, że Twoje interesy będą należycie chronione.
