Wydziedziczenie – co to jest i na czym polega? | Radca prawny Olsztyn
Wydziedziczenie to jedna z najistotniejszych instytucji prawa spadkowego. Pozwala spadkodawcy pozbawić określonych, najbliższych członków rodziny prawa do zachowku, a w praktyce – części majątku, który w normalnych warunkach przypadłby im po jego śmierci.
W polskim prawie wydziedziczenie jest ściśle uregulowane i możliwe wyłącznie w przypadkach przewidzianych przez Kodeks cywilny. Nie można go stosować dowolnie – sądy rygorystycznie oceniają, czy przesłanki zostały spełnione.
Czym jest wydziedziczenie?
Wydziedziczenie to pozbawienie ustawowych spadkobierców prawa do zachowku. Nie jest to to samo, co pominięcie w testamencie – w przypadku pominięcia, osoba pominięta nadal może żądać zachowku. Tylko skuteczne wydziedziczenie sprawia, że taka osoba traci również prawo do tego roszczenia.
Wydziedziczenie musi zostać dokonane w testamencie i zawierać wyraźne wskazanie przyczyny, zgodnej z ustawą.
Podstawa prawna wydziedziczenia
Zgodnie z art. 1008 Kodeksu cywilnego, wydziedziczenie jest możliwe, jeśli uprawniony do zachowku:
-
Postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego – np. prowadzi naganny tryb życia, nadużywa alkoholu, stosuje przemoc.
-
Dopuścił się względem spadkodawcy lub jego najbliższych umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu, wolności lub rażącej obrazy czci.
-
Uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych – np. odmawia pomocy w chorobie, unika kontaktu bez uzasadnienia.
Jak dokonać wydziedziczenia?
Aby wydziedziczenie było skuteczne, trzeba:
-
sporządzić testament (najlepiej notarialny),
-
jasno wskazać osobę wydziedziczoną,
-
opisać konkretną przesłankę wydziedziczenia,
-
upewnić się, że przesłanka ta faktycznie istnieje i można ją udowodnić.
📌 Rada kancelarii prawnej Olsztyn: często warto skonsultować treść testamentu z radcą prawnym, aby uniknąć późniejszych sporów w sądzie.
Skutki wydziedziczenia
-
Osoba wydziedziczona traci prawo do zachowku.
-
Jej zstępni (dzieci, wnuki) zachowują jednak prawo do zachowku, chyba że zostali również wydziedziczeni.
-
Wydziedziczenie nie wpływa na możliwość dziedziczenia przez inne osoby wskazane w testamencie lub na mocy ustawy.
Wydziedziczenie a pominięcie w testamencie
Pominięcie w testamencie oznacza, że dana osoba nie otrzymuje majątku, ale może żądać zachowku. Wydziedziczenie odbiera także to prawo – to istotna różnica.
Kiedy wydziedziczenie jest nieskuteczne?
Sąd może uznać wydziedziczenie za nieważne, gdy:
-
przyczyna nie została podana,
-
przyczyna jest sprzeczna z ustawą,
-
przyczyna nie istniała w chwili sporządzania testamentu,
-
spadkodawca przebaczył osobie wydziedziczonej.
Wydziedziczenie a zachowek
Celem wydziedziczenia jest odebranie prawa do zachowku, które w innym przypadku przysługiwałoby osobie pominiętej w teście. W praktyce oznacza to, że jeśli skutecznie wydziedziczymy np. syna, nie będzie on mógł wystąpić do sądu o zapłatę części wartości majątku.
Pomoc radcy prawnego Olsztyn w sprawach wydziedziczenia
Wydziedziczenie to delikatna i często konfliktogenna kwestia. Radca prawny w Olsztynie pomoże Ci:
-
ocenić, czy przesłanki wydziedziczenia są spełnione,
-
przygotować testament zgodny z prawem,
-
zabezpieczyć Twoją wolę przed podważeniem,
-
reprezentować Cię w ewentualnym sporze sądowym.
📞 Skontaktuj się z kancelarią prawną Olsztyn, aby uzyskać pomoc w sprawach spadkowych, dziedziczenia i zachowku.
