Sprawa o zachowek
Spadkodawca pominął Cię w testamencie lub przekazał Ci mniejszą część spadku, niż przewiduje prawo? W takim przypadku możesz mieć prawo do zachowku. Zachowek to instytucja prawa spadkowego, która chroni najbliższych krewnych zmarłego – dzieci, małżonka czy rodziców – przed całkowitym pominięciem w dziedziczeniu. Nasza kancelaria specjalizuje się w sprawach o zachowek, pomagając klientom dochodzić swoich praw, zarówno na drodze sądowej, jak i polubownej.
Przygotowujemy niezbędne dokumenty, oceniamy wartość spadku oraz prowadzimy negocjacje, aby zapewnić klientom jak najwyższy zachowek. Jeśli chcesz dowiedzieć się, czy masz prawo do zachowku lub potrzebujesz pomocy w jego wyegzekwowaniu, skontaktuj się z nami.
Sprawa o zachowek – co warto wiedzieć?
Zachowek jest instytucją prawną, która ma na celu ochronę najbliższych członków rodziny zmarłego przed pozbawieniem ich prawa do dziedziczenia. Zachowek został szczegółowo uregulowany w Kodeksie Cywilnym. Jest to szczególnie ważne, gdy zmarły w testamencie rozdzielił swój majątek w sposób niesprawiedliwy lub pomijający osoby bliskie.
Czym jest zachowek?
Zachowek to minimalna część majątku, którą najbliżsi krewni zmarłego mają prawo otrzymać, nawet jeśli w testamencie zostali pominięci lub ich udział został zmniejszony. Ustanowienie zachowku ma na celu ochronę interesów takich osób jak:
- zstępni (dzieci, wnuki),
- małżonek,
- rodzice (jeżeli zmarły nie miał zstępnych).
Kwota zachowku zależy od wartości spadku oraz liczby uprawnionych do jego otrzymania osób. Uprawniony do zachowku otrzymuje zazwyczaj połowę tego, co przypadłoby mu, gdyby doszło do dziedziczenia ustawowego, a w niektórych przypadkach (np. w przypadku małoletnich dzieci) jest to dwie trzecie.
Kiedy przysługuje zachowek?
Zachowek przysługuje wtedy, gdy uprawniona osoba została pominięta w testamencie lub jej udział w spadku został znacznie zmniejszony. Zachowek można dochodzić, gdy:
- uprawniony do dziedziczenia został całkowicie pominięta w testamencie,
- osoba otrzymała mniejszą część majątku, niż przysługuje jej na mocy prawa,
- spadkodawca przekazał większość swojego majątku darowizną przed śmiercią.
Osoby uznane za niegodne dziedziczenia albo te, które zrzekły się spadku, tracą prawo do zachowku.
Jak oblicza się zachowek?
Wysokość zachowku oblicza się na podstawie wartości majątku, który został pozostawiony przez zmarłego. Należy wziąć pod uwagę także darowizny dokonane przez zmarłego na rzecz innych osób, nawet jeśli miały miejsce na długo przed jego śmiercią. Podstawą do obliczenia zachowku jest wartość masy spadkowej oraz suma darowizn, które zmarły przekazał w ciągu życia.
Przykład: Jeżeli zmarły miał majątek o wartości 1 000 000 zł, a uprawniona osoba ma prawo do 1/2 zachowku, jej roszczenie wynosi 500 000 zł. Jeżeli zmarły dokonał darowizn na kwotę 200 000 zł, kwotę tę dolicza się do majątku, a suma wynosi wtedy 1 200 000 zł, z czego uprawniona osoba ma prawo do 600 000 zł zachowku.
Jakie kroki podjąć, aby dochodzić zachowku?
W przypadku, gdy osoba uprawniona do zachowku nie otrzymała należnej jej części majątku, może ona skierować sprawę do sądu. Postępowanie o zachowek można podzielić na kilka etapów:
- Wezwanie do zapłaty – przed wniesieniem sprawy do sądu warto wysłać wezwanie do osoby, która otrzymała spadek, z żądaniem zapłaty należnego zachowku. Jest to nieformalna próba polubownego załatwienia sprawy.
- Pozew o zachowek – jeżeli wezwanie do zapłaty nie przyniesie efektu, należy wnieść pozew do sądu. W pozwie trzeba wskazać wartość majątku zmarłego oraz uzasadnić, dlaczego uprawniony nie otrzymał należnej mu części.
- Postępowanie sądowe – sąd rozstrzygnie sprawę na podstawie przedstawionych dowodów. W procesie kluczowe będzie udowodnienie wartości majątku zmarłego oraz wykazanie, że uprawniony nie otrzymał swojej części w testamencie.
- Wyrok i egzekucja – po wydaniu wyroku osoba uprawniona otrzyma prawo do zachowku. Jeżeli osoba zobowiązana do wypłaty zachowku odmówi, można wszcząć postępowanie egzekucyjne.
Czy można się obronić przed żądaniem zachowku?
Osoba, która otrzymała spadek lub darowiznę, może w określonych sytuacjach obronić się przed żądaniem zachowku. Jednym z najczęstszych argumentów jest powołanie się na wydziedziczenie uprawnionego przez zmarłego. Wydziedziczenie musi jednak zostać odpowiednio uzasadnione w testamencie, np. na podstawie rażącego zaniedbywania obowiązków rodzinnych przez osobę uprawnioną.
Innym sposobem obrony jest wykazanie, że osoba uprawniona do zachowku zrzekła się dziedziczenia lub przyjęła darowiznę, która w całości pokrywa należny zachowek.
Terminy dochodzenia roszczeń o zachowek
Roszczenia o zachowek przedawniają się z upływem pięciu lat od otwarcia spadku. Ten termin co do zasady biegnie od momentu śmierci spadkodawcy. Po tym terminie uprawniony nie będzie mógł skutecznie dochodzić swoich praw przed sądem. Dlatego istotne jest, aby działać szybko, jeżeli istnieją podstawy do żądania zachowku.
Podsumowanie
Sprawy o zachowek często budzą silne emocje i bywają skomplikowane zarówno pod względem prawnym, jak i rodzinnym. Aby skutecznie dochodzić swoich praw, warto skorzystać z pomocy doświadczonej kancelarii prawnej. Profesjonalne wsparcie pozwala uniknąć błędów formalnych, właściwie ocenić szanse na powodzenie i przygotować mocne argumenty przed sądem.
Jeśli planujesz wystąpić o zachowek lub ktoś Cię pozwał, skontaktuj się z nami – zapewnimy Ci profesjonalne wsparcie. Pomożemy Ci przejść przez cały proces z pełnym zrozumieniem Twoich praw i interesów.
